Liefde voor ontbijtkoek

We kunnen allemaal moeilijk doen met high brow recepten en ingrediënten, maar thuis gaan we net zo graag voor simpel en gewoon goed. De beste Hollandse kaas, het ultieme gekookte ei en tussendoor een dikke plak ontbijtkoek – natuurlijk royaal besmeerd met boter. Dus waar we ook komen: de plaatselijke peperkoek gaat mee naar huis.

Foto van culinair journalist Renée Conradi

De kans is groot dat je het vroeger weleens hebt gedaan: koekhappen. En al doet deze publieke martelgang aan als typisch oudhollands tafereel, de plakken kruidkoek die je met je handen op je rug moet weghappen zijn dat allerminst; van Frankrijk tot aan de Verenigde Staten gaat hetzelfde soort gebak als zoete broodjes over de toonbank. En alleen al in Nederland en België worden tientallen verschillende soorten gebakken. De gemeenschappelijke deler: een basis van (rogge)meel, water en honing. Tenminste, van origine. We zetten onze favorites voor je op een rij.

Ontbijtkoek

Natuurlijk te beginnen met de Nederlandse ontbijtkoek, kruidkoek, peperkoek – you name it. Inmiddels wordt de honing in de meeste Nederlandse varianten vervangen door suiker en zelfs daar wordt de laatste jaren aan getornd. Ons devies: ga naar je favoriete bakker. De kans is groot dat je er een fantastische regionale specialiteit in het schap vindt. De bekendste Nederlandse varianten zijn de Deventerkoek, gemberkoek, de Groningse oudewijvenkoek, kandijkoek en natuurlijk de onvolprezen Bossche koek. Iedere koek is anders, maar de meest voorkomende smaakmakers naast de specerijen zijn sukade, kandij en gember. 

Lebkuchen

Een typische kerstklassieker die je met een beetje geluk nog uit een bak in de koopjeshoek van de Duitse Aldi graait. Deze geglazuurde koeken worden doorgaans gemaakt van gemalen hazelnoten, walnoten of amandelen en op smaak gebracht met specerijen, gesuikerde sinaasappel en citroenschil.

Pain d’épice

Het dikke maar lekkere Franse zusje van de lebkuchen is de nonnette. Deze dikke koek komt qua receptuur meer overeen met de pain d’épice, maar is ook nog eens gevuld met sinaasappelmarmelade een eveneens voorzien glazuur. Je vindt ze voornamelijk in de regio rondom Reims en Lyon, dus wie elders in Frankrijk vertoeft gaat op zoek naar de pain d’épice. Deze Franse equivalent van de Hollandse kruidkoek is gezoet met honing en nog extra op smaak gebracht met gemalen anijszaad. Al gaat er bij de betere boulanger een flinke scheut pastis in.

Lees meer van Renée Conradi