Geen sambal maar sambol

Een boterham met pindakaas of zo’n beetje ieder rijstgerecht dat we kunnen bedenken zijn haast ondenkbaar zonder sambal. In Sri Lanka hebben ze hun eigen pittige variant die elke maaltijd beter maakt. Ben jij al bekend met sambol?

Foto van culinair journalist Emma de Thouars

Sambol: toen ik het voor het eerst op de kaart zag staan dacht ik dat de restauranteigenaar gewoon niet zo goed kon spellen. Ehh jongens, het is sambal! Boy, was I wrong. Of het nu bij een uitgebreide rice & curry is of bij je kokosroti tijdens het ontbijt; in Sri Lanka is de maaltijd niet compleet zonder sambol.

Sambol zou ook heerlijk zijn bij deze kip met gekonfijte citroen

Waar een Indonesische sambal voornamelijk bestaat uit heel veel pepers, kent sambol geen specifiek hoofdingrediënt. De meest voorkomende soort is pol sambol, op basis van kokos, maar je hebt ook varianten met uien of munt. De meeste soorten worden gemaakt van rauwe ingrediënten, met uitzondering van de seeni sambol, waarbij de uien eerst worden gegaard. Lang verhaal kort: de enige overeenkomst tussen de verschillende soorten is het chilipoeder, waardoor elke sambol lekker spicy is.

In Sri Lanka kan het heet worden, heel heet zelfs. Een beetje frisheid tijdens de maaltijd is dus altijd welkom. Daarom gaat door de meeste recepten ook wat limoensap. Varieer er vooral op los en probeer verschillende soorten. Wij hebben alvast de drie populairste varianten voor je op een rij gezet.

Pol sambol

Op een eiland waar de kokosnoten je om de oren vliegen, is het niet meer dan logisch om het versgemalen vruchtvlees te gebruiken voor de nationale smaakmaker. Deze variant wordt vaak geserveerd bij het ontbijt, naast je string hoppers (dunne noedels) of kokosroti bijvoorbeeld. Dat laatste gerecht is voor mij de reden dat ik verliefd werd op sambol. Het vaak nog warme kokosbrood in combinatie met de zoet-pittige sambol is er een die ik het liefst elke dag als ontbijt zou eten.

Zelf maken? Je kunt het beste verse kokos gebruiken, maar gedroogd kokosschaafsel werkt ook prima. Je mengt het met uien, chilipoeder, limoensap en zout. Met dit recept zit je altijd goed. Ook lekker op een tosti of gewoon bij de rijst.

Kokos roti met pol sambol
Kokos roti met pol sambol

Lunu miris

Nog zo’n simpel recept. Deze sambol is op basis van rauwe ui die je combineert met chili, limoen en maldive fish. Naar dat laatste ingrediënt zal je misschien even op zoek moeten. Het is gedroogde tonijn en daardoor smaakt deze sambol heel hartig. Je vindt het soms bij de grotere toko of exotische shop, maar je mag ook Japanse bonitovlokken gebruiken.

Lunu miris kun je gebruiken zoals je Indonesische sambal ook gebruikt: om welk gerecht dan ook wat extra pit te geven. Zelf maken doe je zo.

Seeni sambol

In deze uiensambol worden de uien eerst langzaam gekaramelliseerd. Neem daar echt de tijd voor. Het duurt misschien wat langer dan in het recept staat aangegeven, maar het is het waard. Deze versie heeft veel weg van de uienchutney die we kennen uit India en is op net zoveel dingen lekker. Smeer het op brood, eet het bij je (lams)vlees of dip je chips erin. Maak thuis seeni sambol met dit recept.

Lees meer van Emma de Thouars