Food stories

Slow Food: waarom langzaam eten de toekomst is

Hand met vork pasta

In een wereld waarin we massaal sneller, makkelijker en goedkoper willen eten, staat één beweging koppig op de rem: Slow Food. En maar goed ook, want langzaam eten – of beter gezegd, eten waar tijd, aandacht en respect in zit – blijkt niet alleen lekkerder, maar ook cruciaal voor onze toekomst.

Foto van culinair journalist Sharon van Lokhorst

Wat ooit begon als een Italiaanse protestactie tegen een geplande McDonald’s aan de voet van de Spaanse Trappen in Rome – een symbool van fastfood op een plek vol cultuur -, groeide uit tot een wereldwijde beweging in meer dan 160 landen. En dat allemaal dankzij journalist Carlo Petrini. Hij waarschuwde voor het verdwijnen van smaak, traditie en ambacht en richtte ‘Slow Food’ op, een pleidooi voor eten dat goed smaakt, schoon wordt geproduceerd en eerlijk wordt betaald.

Take it slow

Het iconische slakkenlogo zegt het al: take it slow. Slow Food draait om buono, pulito e giusto – goed, puur en eerlijk eten. Want als iets puur en eerlijk is maar niet lekker? Dan verdwijnt het alsnog in de prullenbak. Vandaag de dag brengt Slow Food boeren, chefs, vissers, wetenschappers, ondernemers en consumenten samen. Het doel? De biodiversiteit beschermen, lokale smaken redden van uitsterven en het voedselsysteem eerlijker en transparanter maken.

Slow Food logo slak

Van fast naar fair

Fastfood is snel, anoniem en vaak verrassend duur als je naar de échte kosten kijkt: uitputting van grondstoffen, monocultuur, lange ketens en weinig kwaliteit. Slow Food stelt daar een ander systeem tegenover: vers, lokaal, seizoensgebonden, ambachtelijk en met aandacht gemaakt.

En nee, dat hoeft echt niet ingewikkeld te zijn. Van een simpele pasta met goede olijfolie tot groenten van de boer om de hoek: Slow Food laat zien dat beter kiezen vaak gewoon lekkerder eten betekent.

De Ark van de Smaak: een wereldwijde reddingsboot voor bedreigde producten

Eén van de mooiste projecten binnen Slow Food is De Ark van de Smaak. Zoals Noach dieren redde, redt Slow Food unieke producten van de vergetelheid.

Wereldwijd telt de Ark 6.397 producten, en in Nederland zijn er inmiddels ruim 100 opgenomen. Denk aan:

  • Barnevelder kip

  • Amsterdamse ossenworst

  • Boeren Goudse Oplegkaas

  • Champagnerode rabarber

  • Zeeuws Oosterscheldezout

Kleine producenten

Allemaal producten met cultuur, geschiedenis en terroir (simpel gezegd: een goede ligging en bodem) en vaak afkomstig van kleine producenten die de smaak van goed geproduceerd eten levend houden. Bij Gastrovino, een lekkernij-keten met 33 vestigingen verspreid over heel Nederland, vind je veel van deze Slow Food-producten: kazen, vleeswaren, wijn, olijfolie en meer.

Een stuk kaas uit Piemonte, een fles Barolo, een schaal verse pasta; en daar rustig van genieten, heerlijk toch?

Verse pasta op houten plank met fles wijn
Verse pasta met fles Barolo en dan rustig genieten..

Bescherming in actie: Presidia & de Koks Alliantie

Slow Food beperkt zich niet tot inspiratie: het zorgt ook voor actie. De Presidia zijn lokale netwerken van producenten die oude rassen, ambachten en ecosystemen beschermen. Door traditionele technieken te combineren met moderne marketing en educatie, bouwen zij aan toekomstbestendige voedselketens.

Met meer dan 500 Presidia en 13.000 producenten wereldwijd is dit een van de krachtigste motoren achter echt eerlijke voeding.

Daarnaast is er de Koks Alliantie, met ruim 1.100 chefs die lokaal produceren, werken met Presidia-producten en de verhalen van de boeren zichtbaar maken op hun menu’s.

Slow Food-evenementen: van kaas tot wijn

De agenda van Slow Food is één groot feest voor foodies, er zijn tal van evenementen, zoals: Slow Fish, Slow Meat, Slow Cheese, Slow Wine en Slow Beer. De jaarlijkse agenda van de Slow Food-beweging is gevuld met evenementen en bijeenkomsten ter promotie van goed, puur en eerlijk eten.

Salone del Gusto

Maar de grootste is de Salone del Gusto in Turijn, waar honderdduizenden bezoekers samenkomen om te proeven, te leren én te vieren dat goed eten tijd mag kosten. En dat dit steeds populairder wordt, merkt ook Arjan Rosendaal, directeur van wijn- en delicatessenformule Gastrovino. “Mensen haken massaal af van gehaast, anoniem eten, ze zoeken iets met betekenis: tafels waar je wilt blijven zitten en goede producten met een verhaal.”

Jonge generatie: studenten met smaak

Slow Food kijkt ook vooruit. In 2004 richtte Petrini de Universiteit voor Gastronomische Wetenschappen (UNISG) op in Pollenzo, Piemonte. Hier worden studenten opgeleid tot gastronomische vernieuwers: wetenschappers, chefs, beleidsmakers en storytellers die voedsel écht begrijpen.

En dat gebeurt niet alleen in collegezalen. De campus bevat de indrukwekkende Banca del Vino, een wijnkelder met meer dan 100.000 flessen uit alle Italiaanse regio’s. Ik was er een paar maanden geleden en kan wel stellen: een heerlijk plek voor wijnliefhebbers om lekker rond te dwalen en van alles te proeven.

Maar wel slow hè, één slok tegelijk…

Lees ook:

 

Geen foodnews Missen?