“In mijn rolstoel ben ik geen gast, maar een probleem”
Waar anderen blij worden van een etentje buiten de deur, voelt Anne vooral spanning. Niet omdat ze het niet leuk vindt, maar omdat ze van tevoren niet weet of ze er überhaupt naar binnen kan. “Ik zit in een rolstoel sinds mijn 29ste, door een progressieve spierziekte. Sindsdien is de drempel naar een restaurant letterlijk en figuurlijk veel hoger geworden. Letterlijk, omdat die drempels er vaak nog gewoon zijn. En figuurlijk, omdat ik keer op keer tegen muren aanloop – in de vorm van ongemak, onbegrip of gewoonweg complete onwetendheid.”
Anne: “Ik weet het: Nederland is een modern en ontwikkeld land. Maar als je in een rolstoel zit, voelt het soms alsof je in een andere tijd leeft. Alsof toegankelijkheid iets nieuws is. Alsof gastvrijheid niet geldt voor mensen zoals ik.”
Te hoge drempels en smalle gangen: “Sorry, we hebben geen plek voor rolstoelen”
“Het begint al bij de ingang. Die drempel van tien centimeter? Dat is voor mij een berg. En ja, ik heb een oprijplaat, maar die werkt alleen als iemand me helpt hem neer te leggen. Dus dan sta je daar, voor een restaurant met vrienden, en moet je iemand van het personeel gaan vragen of ze je kunnen helpen om überhaupt naar binnen te komen.
Als dat al lukt, volgt de volgende uitdaging: de ruimte. Gangen zijn vaak te smal, tafels staan te dicht op elkaar, en ik bots geregeld met mijn rolstoel tegen een stoel of muur. Niet expres natuurlijk, maar het voelt alsof je onhandig en lastig bent. En dat knaagt.
Een serveerster zei laatst: “U kunt beter aan het tafeltje bij de deur blijven zitten, dat is makkelijker.” Alsof ik een vuilnisbak ben die ergens in een hoekje moet worden gezet om niemand in de weg te zitten. Dat doet echt pijn.”
Er wordt óver mij gepraat, niet mét mij
“Wat me misschien nog wel het meeste raakt, is dat mensen vaak niet eens rechtstreeks tegen mij praten. Laatst nog. Ik zat met mijn zus in een lunchzaak. De serveerster keek haar aan en vroeg: “Wat wil zij drinken?” Ik zat er gewoon bij! Niet in coma. Niet in een glazen kooi. Ik had gewoon iets willen bestellen, net als ieder ander.
Dit gebeurt vaker dan je denkt. Mensen denken soms dat als je een fysieke beperking hebt, je ook mentaal niet helemaal in orde bent. Of ze vinden het ongemakkelijk om contact te maken. Maar weet je wat écht ongemakkelijk is? Genegeerd worden.
Mijn stem is niet kapot. Mijn smaakpapillen doen het prima. En ik weet écht wel of ik zin heb in thee of wijn. Dus waarom praten ze dan niet gewoon tegen mij?”
Naar het toilet gaan is een hele onderneming
“En dan de wc. O, de wc. Er zijn maar weinig restaurants met een écht rolstoeltoegankelijk toilet. Soms zeggen ze: “We hebben er eentje beneden, maar we tillen je wel even.” Dat bedoelen ze vast lief, maar ik wil geen circusact. Ik wil gewoon naar het toilet, zelfstandig. Zoals iedereen.
Ik moet tegenwoordig altijd checken of een restaurant een aangepast toilet heeft. En zelfs als ze dat zeggen, blijkt het in de praktijk vaak toch niet te passen – letterlijk. De deur te smal. Het toilet te hoog of juist te laag. Geen beugels. Of het hok is omgetoverd tot opslagruimte met bezems en dozen wijn.
Dan slik ik m’n drankje maar langzaam. Want naar de wc gaan is ineens een risico geworden.”
Mijn sociale leven wordt er kleiner door
“Je zou denken: dan ga je gewoon alleen nog naar toegankelijke plekken. Maar daar zijn er verrassend weinig van. Of ze zijn duurder, formeler, of gewoon niet waar mijn vrienden willen afspreken. Dus ik haak steeds vaker af. Niet omdat ik wil, maar omdat ik geen zin heb in nóg een avond vol obstakels.
Mijn vrienden begrijpen het gelukkig. Maar zij hoeven niet drie keer te bellen of er een helling is, of er een lift is, of er genoeg ruimte is. Zij hoeven zich niet druk te maken of ze straks moeten uitleggen dat ik gewoon mijn eigen bestelling wil plaatsen.
Ik voel me soms een spelbreker, terwijl ik juist zo graag mee wil doen.”
Het kan zóveel beter – als we allemaal een beetje meedenken
“Toch geloof ik dat het anders kan. Ik heb ook positieve ervaringen. Bij sommige zaken voel je dat mensen hebben nagedacht. Er is een helling. Er is ruimte tussen de tafels. Het personeel kijkt je aan en spreekt je direct aan. Er is een aangepaste wc. En weet je wat? Dat maakt niet alleen voor mij het verschil. Dat voelt voor iedereen welkom.
Toegankelijkheid is geen gunst. Het is een recht. En als we allemaal een beetje meer zouden nadenken over wie we misschien (onbedoeld) buitensluiten, dan wordt deze wereld – én de horeca – zoveel leuker voor iedereen.
Dus de volgende keer dat jij een tafeltje reserveert, vraag dan eens: “Is het ook toegankelijk voor een rolstoel?” Al is het maar om het gesprek op gang te brengen. Ik ben je vast heel erg dankbaar!”
Wil je dit delen?
Gebruik de hashtag #iedereengast of stuur dit artikel door. Want samen kunnen we ervoor zorgen dat niemand meer voor de drempel hoeft te blijven staan – letterlijk én figuurlijk.
Lees ook:
Anne’s naam is vanwege privacy gefingeerd. Haar echte naam is bekend bij de redactie. Wil je ook (anoniem!) een persoonlijk verhaal kwijt? Je kunt ons mailen op info@favorflav.com
