Fooi geven in de horeca: Nederlanders zijn het zat
Het artikel over het pinapparaat met fooifunctie riep ontzettend veel reacties op. Die reacties zijn niet mals. Veel Nederlanders snappen niet dat fooi geven in de horeca heel normaal is. Er wordt zelfs gesproken over ‘Amerikaanse toestanden.’
Horecapersoneel is heel erg blij met fooi, en veel mensen werken er ook hard voor. En toch is er een onophoudelijke discussie over het wel of geen fooi geven in de horeca. ‘Waarom horeca-personeel wel en mensen in de zorg niet?’ Tijd voor een opsomming waarom mensen in Nederland vaak minder of zelfs helemaal geen fooi (meer) geven in de horeca.
1. We zijn gierig pragmatisch ingesteld
Sorry not sorry: Nederlanders staan internationaal bekend om hun nuchtere, euh… zuinige houding. “Doe maar gewoon” geldt ook voor geld uitgeven aan fooien. Daarbij: een vakkenvuller krijgt toch ook geen fooi?
‘Waarom moet dat een verplicht nummertje zijn?’
Ana:’ Nee ik geef geen fooi. Waarom zou ik? Waarom moet dat een verplicht nummertje zijn? Ik vind dat echt onzin. Iedereen die werkt krijgt toch zijn/haar salaris? Mijn buurman buschauffeur of buurvrouw verpleegster krijgen ook geen fooi. En iemand in de bediening wel? Onzin.’
José: ‘Ik geef de bakker toch ook geen fooi omdat hij zo goed brood bakt. Wij waren boer en kregen ook geen fooi van de melkfabriek, onze dochter in de zorg krijgt ook geen fooi, onze zoon in de sloop krijgt ook een fooi, waarom dan wel in de horeca? En de horeca is al duur zat.’
Alberdien: ‘Er zijn veel beroepen waar niet meer dan het minimumloon wordt betaald. Hebben al deze mensen nu dan recht op fooi?’
Roel deelt deze mening: ‘Als ik in de supermarkt een vakkenvuller iets vraag word ik goed geholpen. Toch krijgt hij geen fooi. Wat is het verschil met personeel in de bediening?’
2. Service niet altijd geweldig
En eerlijk is eerlijk: als de service tegenvalt, is de Nederlandse reflex: geen fooi. In plaats van het als standaard te zien (zoals in andere landen), moet het verdiend worden.
‘Niet fooi waardig’
Herbert-Jan vindt fooi geven helemaal niet nodig, want hij vindt de bediening ruk: ‘Tegenwoordig word je overal in NL door een chagrijnige puber bediend. Meestal niet fooi waardig. In het buitenland is kelner vaak nog gewoon een beroep.’
3. Verhoging minimum (jeugd)loon
Volgens Gert komt een niet onbelangrijk deel van de prijsstijging in de afgelopen jaren in de horeca door de verhoging van het minimum(jeugd)loon.
‘Verdienen genoeg’
‘Zijn fooien dan nog nodig? En komen de gepinde fooien echt bij de werknemer terecht of blijft het bij de baas?’
Dit laatste is overigens een zorg van veel horecabezoekers. Vooral cash geven, is een veel gehoorde tip.
4. Geen verplichting!
Even kleingeld achterlaten na cash betalen? Makkelijk. Tegenwoordig pin je, en moet je actief ‘meer’ invoeren als je fooi wilt geven. Dat extra stapje zorgt ervoor dat veel mensen het gewoon overslaan. Want recalcitrant als we zijn roept het gevoel verplicht fooi te moeten geven door het pinapparaat met fooifunctie, enorme weerstand op.
‘Onbeschoft’
Belinda: ‘Ik doe ook niet mee met verplichte pin fooi! Belachelijke prijzen tegenwoordig voor een broodje of een pannenkoek…ik noem maar wat…’
Marcel: ‘Een fooi geef je vrijwillig aan bedienend personeel/keuken personeel. Een fooi geef je niet aan een pinautomaat waar door de fooi in de zak van eigenaar verdwijnt.’
Renske: ‘Als er al een bedrag of percentage op het pin apparaat staat, a vind ik dat onbeschoft en b vind ik het bedrag of percentage te hoog en c voelt het als een verplichting.’
5. We hebben een ander loonstelsel
De hele discussie over verplicht fooi geven? Dat riekt naar Amerikaanse toestanden! In Nederland verdienen horecamedewerkers (meestal) een minimumloon of hoger. In tegenstelling tot bijvoorbeeld de VS, waar personeel grotendeels leeft van fooien, is het hier niet ‘nodig’ om het loon aan te vullen. Daardoor zien veel Nederlanders fooi meer als extra waardering, niet als verplichting.
‘We wonen niet in Amerika’
Koen legt het even uit: ‘In Amerika zijn de lonen laag dus iedereen weet dat je daar fooi moet geven. Hier is de service in de prijs inbegrepen en fooi dus alleen extra voor goede bediening.’
Steve: ‘Amerikaanse toestanden. Als er geen fooi betaald wordt kan je een mes in je rug krijgen? Echt niet. Je werkt voor je geld en dat loon komt uit de opbrengst van de verkoop. Zo niet, dan moet je een andere baan nemen.’
Gea: ‘We zijn in Nederland, Amerika zijn de lonen inderdaad zo laag dat ze van fooi moeten leven en hoort het er ook bij, het is schandalig als je het niet doet. Hier hebben we minimum loon. Dat ze het verwachten, wil niet zeggen dat het loon zonder fooi onder het minimum zit. Het is een waardering die we zo meestal geven, maar zie het niet als verplichting! Als het zo wordt gepresenteerd kun je het vergeten. Altijd op vrijwillige basis voor gewone en fijne bediening.’
Hugo: ‘Vroeger, heel vroeger, ontving de kelner a la Amerika weinig salaris/loon en de fooi was een deel van de inkomsten van het salaris/loon. Nu heeft bijna elke branche een tariefovereenkomst en fooi zou dan niet meer hoeven. Er is ook jaren gedebatteerd of de fooi voor de kelner persoonlijk was of dat dat in de pot ging en verdeelt werd onder de serveerders/serveersters. En toen kwamen de koks in opstand, want die wilden ook een deel van de pot. Er zijn zelfs rechtszaken geweest om dat in goede banen te leiden. Ik ben opgevoed met fooi geven, maar uiteindelijk doen ze allemaal hun werk net als jij en ik. Vaak rond ik af, maar ik vraag me ook altijd af als zijnde een generatie na mijn ouders en de rechtszaken of het inderdaad nodig is. En ik denk eigenlijk niet, maar velen zijn er nog mee opgevoed.’
Shana: ‘Tuurlijk zijn er mensen die fooi geven en dat is heel aardig, maar laten we niet doen alsof het de norm is in Nederland, want dat is het niet. Dit is geen America waar mensen in de horeca zwaar onderbetaald worden en moeten leven van de fooien die ze krijgen. En ik mag toch ook hopen dat we nooit dat land volgen als het gaat om fooien geven.’
6. QR = geen fooi
Onverbiddelijk zijn sommige mensen als bestellen via een QR-code gaat (wat ik persoonlijk een irritant (post)corona-verschijnsel vind).
‘Ze komen het alleen maar brengen’
Patries: ‘Fooi geven? Als ik zelf mijn bestelling heb doorgegeven via qr? Zonder iemand te spreken? Het ENIGE wat ze soms ergens hoeven te doen is t brengen, je glaasje drinken. En dat ook nog eens voor een euro meer per glas. Doedoeiiiiii.’
Karina: ‘Fooi is helemaal vd zotte als je zelf QR code moet scannen, ze t alleen maar brengen en afrekenen bij centrale kassa.’
7. Andere baan zoeken
Vrijwillige keuze toch, die horeca-baan? Je wist waar je aan begon, luidt het commentaar.
‘Niet bij mij komen aankloppen’
Chris: ‘Waarom zou ik fooi geven, als je extra geld wilt moet je bij je werkgever zijn of een andere baan zoeken maar niet bij mij aankloppen.’
Nazim stelt onomwonden: ‘Fooi hebbe ze nooit gehad en zulle ze ook nooit krijgen van mij. Ge kiest voor u job he e´ ge word ervoor betaald. Alsof vakmannen fooi krijgen nadat ze een dak hebbe gerenoveerd of dat een buschau fooi krijgt omdat hem u afzet. Ge word betaald voor wa ge doet. Wilde extra geld? Doe dan ee´ 2de baan.’
8. Tis duur genoeg
En misschien wel het grootste euvel waarom mensen geen fooi (meer) geven: eten en drinken buiten de deur is al duur genoeg.
‘Met die prijzen past een fooi niet meer’
Rienee: ‘Ben van mening (dat de belachelijke hoge prijzen in horeca) het personeel maar bij baas moet wezen voor betere verdienste. Klant betaalt genoeg.’
Sijgje: ‘De prijzen zijn inmiddels zo achterlijk hoog, dat er geen fooi meer bij hoeft.’
Mieke: ‘De prijzen in de horeca nodigen mij al bijna niet meer uit..’
Sandra: ‘Zijn fooien nog van deze tijd? Het is een baan en men krijgt er salaris voor, is het niet voldoende is dat een taak van de werkgever. Dineren of iets, is al duur genoeg.’
Ad: ‘Wij moesten op Schiphol voor 2 aspergesoep, 2 broodjes hamburger, 2 bier en 2 witte wijn het gastronomische bedrag van: JAWEL €75,00 afrekenen!!!!! Ik dacht eerst dat ze een verkeerde tafel had aangeslagen, maar het bleek toch echt voor ons te zijn. Uiteraard heb ik hier zéker géén fooi gegeven. Ook, omdat we 4 verschillende obers aan tafel hebben gehad.!!’
Etty: ‘Ik moet echt sparen om een keer koffie te drinken op een terrasje. Ik geef dus géén fooi. Sorry.’
Stefan: ‘Met die prijzen past een fooi niet meer. Afschaffen dat ouderwetse gedoe.’
9. Onzekerheid: moet het nou wel of niet?
Omdat er geen duidelijke fooi-cultuur is, weten veel mensen niet goed wat ‘normaal’ is. 5%? 10%? Afronden? Liever geen risico lopen op een awkward situatie, dus geven ze maar niks.
‘In Japan willen ze het niet’
Suze: ‘Ik vind het heel verwarrend, moet je voor een kopje koffie echt fooi geven? Meestal leg ik wat kleingeld neer, want ik betaal graag cash.’
Henkie: ‘Ik heb heel lang in Japan gewoond, daar willen ze juist geen fooi. En de service is veel beter. Ik snap niet waarom het dan wel zou moeten hier. Geen idee ook wat je dan moet geven.’
Lees ook:
- De irritantste geintjes die mensen in de horeca uithalen
- Eddie’s eetergernissen: restaurants met van die kloterige, kleine tafeltjes en stoelen
- Bizar en smerig gedrag van horecagasten #3
