Eet dit met Chinees Nieuwjaar

Op 16 februari 2018 is het Chinees Nieuwjaar (CNY). Dan begint het jaar van de hond. Chinezen over de hele wereld eten voor deze gelegenheid gerechten die symbool staan voor geluk in het nieuwe jaar. Editor-at-large Marjan vroeg een aantal experts naar hun favorieten.

Foto van culinair journalist Marjan Ippel

Tijdens CNY eet de hele familie samen. Er is veel symboliek in wat er dan wordt gegeten – in getallen en in vorm. Zo moeten er minimaal negen verschillende schotels op tafel staan, want negen is een geluksgetal. Net als zes en acht. En veel hapjes zijn rond, een symbool voor een goed afgerond jaar. Ook worden er schotels gegeten waarvan de naam qua klank lijkt op die van positieve begrippen als ‘succes’ of ‘lang leven’. Acht geluksschotels voor een goed nieuwjaar.

Jiaozi met een gouden yuan bao
Jiaozi met een gouden yuan bao

1. Jiaozi (dumplings)

Volgens sinoloog Alice de Jong van de Tokowijzer moet je maar één ding echt eten met CNY en dat zijn dumplings op ‘oudjaarsavond’. ‘Je bent dan samen met de familie en maakt met elkaar jiaozi.’ Deze met bijvoorbeeld gehakt en Chinese bieslook gevulde dumplings lijken op de gouden munt yuan bao. Ook klinkt ‘jiaozi’ als het allereerste papiergeld ooit. Als je ze eet belooft dat welvaart in het nieuwe jaar. De familie van de Taiwanese Carine Lin I-Chun verstopt in een paar jiaozi kleine muntjes. Wie er één met zo’n muntje treft, staat veel geluk in het komende jaar te wachten.

2. Kop-tot-staart kip, vis, eend

De uit Hong Kong afkomstige theehandelaar Amanda Yiu van Formocha Tea in Amsterdam legt uit dat kip, vis of eend met CNY van kop tot staart wordt geserveerd. Het symboliseert een heel compleet jaar.

3. Gestoomde vis met gember

Carine Lin I-Chun is producent van de traditionele Taiwanese zwarte sojasaus Wu Wan Wo (ook te koop in Nederland). Samen met haar familie eet de Taiwanese bijvoorbeeld gestoomde hele vis met gember. De vis staat symbool voor een overvloedig jaar. Om die overvloed uit te beelden, wordt traditioneel altijd iets overgelaten voor de volgende dag.
Ook de groentes, zoals mustard greens (mosterdkool), worden in hun geheel gegeten. Gekookt in water of kippenbouillon. Het staat voor een lang leven.

Gestoomde hele vis met gember
Gestoomde hele vis met gember

4. Geroerbakte garnalen

Met het serveren van garnalen wordt de wens uitgedrukt dat je leven net zo energiek zal zijn als een springende garnaal.

Chineseradijscake
Chineseradijscake

5. Chineseradijscake

De uitspraak van de typische wintergroente daikon (Chinese radijs) die veel wordt gegeten met CNY, klinkt als ‘geluk’ of ‘succes’. Het eten van de cakes symboliseert daarom een goed begin van het nieuwe jaar, aldus Carine Lin I-Chun.

6. Veel zoetigheid

Volgens thee-expert Amanda Yiu heeft elke streek zijn eigen gewoontes, maar wordt overal veel zoetigheid gegeten. Zoet staat namelijk voor geluk. Zoals zoete sesamballen die tijdens het frituren een geluid maken dat op giechelen lijkt. Als ze uit de frituur komen zijn ze deels opengebarsten en lijkt het of ze glimlachen. En dat belooft een goed begin van het jaar.

Nian Gao, nieuwjaarscake
Nian Gao, nieuwjaarscake

7. Nian Gao

Ook Yiu’s favoriet nian gao, kleverige rijstcake of nieuwjaarscake, is zoet. Hij wordt gemaakt van kleefrijst en rietsuiker. Carine Lin I-Chun legt uit dat de cake staat voor een succesvolle carrière in het komende jaar.

8. Lang zal ze leven-noedels

Kookboekenschrijver Bas Robben van wie binnenkort zijn boek Vet uitkomt, is met CNY in Taipei. Omdat daar niet echt een thuiskookcultuur heerst gaat hij uit eten: ‘We eten dan typische ingrediënten als rode dadels, gedroogde meloenzaden en lotuszaden. Maar ook longevity noodles (lang zal ze leven-noedels).’ Het verhaal gaat dat hoe langer de noedels, des te langer het leven is dat men de ander toewenst. Daarom moet de vaak één hele lange noedel per kom in z’n geheel worden opgegeten, zonder hem te breken.

Lees meer van Marjan Ippel